สำนักศิลปากรที่ 14 ระบุผลการวิเคราะห์หลักฐานทางโบราณคดีพระบรมธาตุเจดีย์นครศรีธรรมราช ในการขุดค้นครั้งที่ 2 ยืนยันมีอายุยาวนานกว่า 1 พันปี เป็นเมืองที่เก่าแก่กว่าสุโขทัย

วันที่  22 มี.ค.  60 การพิสูจน์อายุ และความเก่าแก่ขององค์พระบรมธาตุเจดีย์นครศรีธรรมราช ซึ่งจะประกอบเป็นรายงานทางวิชาการในการนำเสนอ องค์พระบรมธาตุเจดีย์นครศรีธรรมราช สู่การเป็นมรดกโลก ซึ่งดำเนินการมาตั้งแต่เดือนตุลาคม 2559 และได้นำหลักฐานที่ขุดค้นได้จาก 8 จุดสำคัญในบริเวณรอบองค์พระบรมธาตุเจดีย์นครศรีธรรมราช เข้าสู่การวิเคราะห์ในห้องปฏิบัติการเป็นครั้งที่ 2 ทำให้ทราบว่า นครศรีธรรมราช มีการตั้งบ้านเมือง และมีความเก่าแก่มามากกว่า 1 พันปี ก่อนที่จะก่อตั้งกรุงสุโขทัยอย่างชัดเจนแล้ว

นายอาณัฐ บำรุงวงศ์ ผู้อำนวยการสำนักศิลปากรที่ 14 นครศรีธรรมราช ระบุว่า ผลการวิเคราะห์อายุทางโบราณคดีจากหลักฐานได้แบ่งออกเป็น 3 ช่วงอายุ คือ 1 พันปี 700 ปี และ 500 ปี โดยกลุ่มแรกเป็นหลักฐานที่มีอายุกว่า 1 พันปีนั้น เป็นการขุดค้นในบริเวณดั้งเดิม คือ ทางเดินโบราณสู่องค์พระบรมธาตุเจดีย์ที่วิหารโพธิ์พระเดิม วิหารโพธิ์ลังกา กลุ่ม 700 ปี จะเข้าสู่ยุคการซ่อมแซมปรับปรุงก่อสร้างเพิ่มเติมเสริมฐานองค์พระบรมธาตุเจดีย์ในช่วงสุโขทัย และกลุ่ม 500 ปีสมัยอยุธยา จะมีการก่อสร้างระเบียงคต วิหารหลวง วิหารธรรมศาลา

และหลักฐานที่สอดคล้องคือ ศิลาจารึกหลักที่ 1 กรุงสุโขทัยระบุไว้อย่างชัดเจนว่า “พ่อขุนรามคำแหงกระทำ โอยทานแก่มหาเถรสังฆราชปราชญ์เรียนจบปิฎกไตร หลวกกว่าปู่ครูในเมืองนี้ทุกคน ลุกแต่เมืองศรีธรรมราชมา” อันหมายความว่า พระเถรานุเถระปราชญ์ผู้รู้ไตรปิฎกล้วนแต่เดินทางมาจากเมืองศรีธรรมราช

อย่างไรก็ตาม ในผลทางโบราณคดีนี้มีรายงานว่า จะเป็นการยืนยันด้วยหลักฐานทางวิชาการถึงการสร้างบ้านเมืองของนครศรีธรรมราช ที่มีความเก่าแก่ และมีความเจริญของบ้านเมืองพุทธศาสนามาก่อนก่อตั้งกรุงสุโขทัย และยังเป็นข้อมูลหลักฐานที่สนับสนุนการเป็นมรดกโลกขององค์พระบรมธาตุเจดีย์นครศรีธรรมราช.